Treści bloga, zawierające opisy papuzich zachowań i sposoby postępowania z nimi, odnoszą się wyłącznie do tzw. papug do towarzystwa.
Zachowania ptaków trzymanych w parach i wolierowych stadach są odmienne i nie można do nich stosować opisanych tu metod.

10 maja 2011

Otoczenie a kondycja psychiczna

Oswojona, towarzyska papuga, połączona z opiekunem silnymi więzami emocjonalnymi, chciałaby przebywać z nim bez przerwy. W praktyce jest to najczęściej niemożliwe. Pracujemy, uczymy się, robimy zakupy, chodzimy do kina... Ptak najczęściej nie może nam towarzyszyć. Konieczne są rozłąki. On zawsze będzie tęsknić i nasłuchiwać naszych kroków, ale uczyńmy wszystko, aby chwile nieuniknionej rozłąki zapełnić mu jakimiś zajęciami, które spowodują, że czas szybciej minie.

Planując zakup pierzastego przyjaciela powinniśmy brać pod uwagę te okresy, gdy pozostanie on sam. Jeśli są one częste i długie raczej powinniśmy zrezygnować z niektórych gatunków papug, np. żako czy kakadu, ponieważ zdecydowanie nie nadają się one do pozostawania długo bez towarzystwa. Odbije się to na ich kondycji psychicznej i fizycznej, a nasze stosunki z sąsiadami mogą ulec oziębieniu, gdyż tylko osoby z trwale uszkodzonym narządem słuchu będą w stanie znosić dochodzące zza ściany tęskne zawodzenia naszego pupila.

Pozostawiając ptaki same w mieszkaniu należałoby poznać nieco ich psychikę.

Papugi to zwierzęta bardzo żywe, prowadzące ruchliwy tryb życia. W warunkach naturalnych większość gatunków odbywa wędrówki z miejsc spoczynku i gniazdowania na żerowiska, pokonując każdego dnia dość znaczne odległości. W naturze papugi zwykle gniazdują w dużych skupiskach, co automatycznie powoduje, że najbliższe sąsiedztwo w krótkim czasie przestaje zaspokajać ich potrzeby pokarmowe. Stąd konieczność odbywania codziennych wędrówek „za chlebem”. Latanie nie jest dla nich przyjemnością samą w sobie, ale sposobem zapewnienia sobie niezbędnej do przeżycia ilości pożywienia. Jeśli postawimy przed naszym pupilem miskę z jedzeniem i piciem, spowodujemy, że będzie się on objadał bez podejmowania jakiegokolwiek wysiłku, a to jest złe, zarówno dla jego zdrowia fizycznego, jak i psychiki.

Nie dopuśćmy, aby papuga siedziała godzinami nieruchomo w pustej klatce, z podstawionym pod nos pożywieniem. Jeśli taki stan potrwa dłużej, z pewnością odbije się to na zdrowiu psychicznym ptaka. Spożycie posiłku powinno wiązać się z aktywnością. Spowodujmy więc, aby nasza papuga przed zjedzeniem posiłku musiała aktywnie na niego zapracować. Ptaka trzeba zmusić do przemieszczania się po klatce i podejmowania różnorodnych działań. Na początku, gdy jest zestresowany w nowym miejscu, pojemniki z karmą trzeba zawieszać mu możliwie najbliżej żerdzi, na której najczęściej przesiaduje. Później jednak, gdy poczuje się swobodnie, należy zadbać, aby posiłek wymagał trochę gimnastyki i zaradności. Spowodujmy, aby nasz pupil trochę się napracował zanim zaspokoi swój głód. W sklepach zoologicznych można kupić np. specjalne, wykonane z drutu, zawieszane na łańcuszkach kule. Do ich środka wkładamy owoce lub warzywa, a wyjęcie posiłku nie będzie już takie proste, jak z zawieszonej miski. Orzechy powinny być podawane w specjalnych karmnikach, z których wydobycie przysmaku wymaga wykonania wielu dość skomplikowanych czynności.

Dzioby i pazury rosną ptakom przez całe życie. Muszą być ścierane. Tylko aktywne osobniki sobie z tym poradzą. Musimy jednak im pomóc wkładając do klatki wciąż świeże konary i gałęzie. Utrzymanie dziobów i pazurów w odpowiednim stanie umożliwią im też odpowiednio zaprojektowane zabawki. Drugą, równie ważną funkcją zabawek jest zapewnienie aktywnej rozrywki. Często zmieniane, możliwie różnorodne, umożliwią zajęcie się czymś w czasie, gdy opiekun jest poza domem. Oprócz kształtu stymulującego niektóre zachowania manualne, istotne znaczenie ma, aby były one różnokolorowe. W przypadku zwierząt, odbierających świat głównie za pomocą wzroku, a takimi są ptaki, kolory odgrywają ważną rolę w ich percepcji otoczenia. Podobnie jak różnokolorowe przedmioty rozwieszane nad łóżeczkami niemowląt, tak kolorowe zabawki w klatkach spełniają ogromnie istotną rolę dla rozwoju emocjonalnego papugi. Więcej o papuzich zabawkach.

Często, towarzyszące ludziom papugi, w trosce o ich bezpieczeństwo, mają podcięte lotki. Prowadząc „siedzący” tryb życia, upodobniają się do tych swoich opiekunów, którzy przemieszczają się używając samochodu i windy, a aktywność fizyczną ograniczają do „skakania” po kanałach telewizyjnych. To nie jest dobra sytuacja. Dobre zdrowie wymaga aktywności. Dotyczy to również, a może przede wszystkim, ptaków.. Zmuście ją do ruchu. Wymagajcie, by podejmowała decyzje, bawiła się, miała możliwość, oczywiście w akceptowalnym wymiarze, zmiany swego otoczenia. Dobrze jeśli ptak może przesuwać zabawki, niewywracalne porcelitowe miski z karmą, liny, łańcuchy.

Istotne jest także by ptak wchodził w interakcje z opiekunami, a nawet, jeśli to możliwe, z innymi zwierzętami domowymi. Poza czasem niezbędnym do zdobywania pożywienia, wychowywania potomstwa i wypoczynku, sporo uwagi papugi poświęcają na wzajemne interakcje. Są zwierzętami stadnymi, społecznymi i kontakty z partnerami stanowią integralną część ich życia. Te zachowania społeczne są nieodzowne dla ich zdrowia psychicznego. Nie izolujmy więc naszego pupila. Powinien on uczestniczyć w naszym codziennym życiu jako pełnoprawny jego uczestnik. Nie ograniczajmy w żaden sposób jego naturalnej potrzeby nawiązania więzi społecznych w grupie i pozwólmy mu traktować nas jako swoich partnerów.

Zdrowa, dobrze czująca się wśród nas papuga, to ptak ruchliwy, aktywny, potrafiący skutecznie walczyć z monotonią codziennego życia. Jestem przekonany, że taki właśnie ptak da nam o wiele więcej radości niż osowiały, siedzący nieruchomo w jednym miejscu osobnik.

W warunkach domowych opiekun musi zadbać, aby jego pupil mógł zaspokoić swoje potrzeby, zarówno te fizyczne, jak i psychiczne. Nawet papugi trzymane w wolierach, a już szczególnie dotyczy to domowych ptaków do towarzystwa, mają zdecydowanie mniej ruchu niż w warunkach naturalnych. Ich organizmy metabolicznie przystosowane są do znacznie większej aktywności fizycznej. Jej brak, często w połączeniu ze zbyt kaloryczną karmą, prowadzi do otyłości, a stąd już tylko krok do różnego rodzaju schorzeń, będących jej następstwem. Nie zapominajmy również, że inaczej żywimy ptaka przebywającego w zewnętrznej wolierze, często w niższych temperaturach, niż domowego pupila. W obu przypadkach karma musi zawierać wszelkie niezbędne elementy, ale w przypadku tego drugiego, nie może być zbyt kaloryczna, gdyż to prosta droga do chorobliwej otyłości.

Nie rozpisywałem się o kontaktach ptaka z opiekunem, ponieważ poświęciłem tej tematyce już sporo miejsca i prawdopodobnie jeszcze wielokrotnie będę do niej nawiązywał, gdyż w przypadku ptaków do towarzystwa, mają one na ich psychikę największy wpływ. W tym poście skoncentrowałem się na innych, równie ważnych sprawach, a więc przyjaznym otoczeniu. Dla przypomnienia: chodzi o zabawki stymulujące ptaka do aktywności, karmienie w sposób, wymuszający działania oraz właściwie zaaranżowane pomieszczenie.

4 komentarze :

  1. Bardzo dziekuje za bogate informacje oraz napisane niezwykle zrozumialym jezykiem rady.
    Z niecierpliwoscia czekam na Pana kolejne artykuly.

    Pozdrawiam cieplo:)

    P.S.Podany link "Wiecej o papuzich zabawkach" niestety nie otwiera sie.

    OdpowiedzUsuń
  2. ja tez koncze czytac Pana caly blog - baaaaardzo pomocny :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Chciałbym się dowiedzieć czy można z papugą wychodzic na spacery w zimę do lasu? Z góry dziękuje za odpowiedź.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ten komentarz został usunięty przez autora.

      Usuń