Treści bloga, zawierające opisy papuzich zachowań i sposoby postępowania z nimi, odnoszą się wyłącznie do tzw. papug do towarzystwa.
Zachowania ptaków trzymanych w parach i wolierowych stadach są odmienne i nie można do nich stosować opisanych tu metod.

Reklama

Zabrania się kopiowania i rozpowszechniania treści bloga bez wiedzy i zgody autora.

10 maja 2011

Otoczenie a kondycja psychiczna

To rzecz wiadoma, że lepiej się czujemy emocjonalnie, kiedy przebywamy w komfortowym, bezpiecznym dla nas pomieszczeniu. A zdrowie psychiczne przekłada się na zdrowie fizyczne. Ludzie jednak często antropomorfizują zwierzęta, a więc również naszym pierzastym pupilom przypisujemy ludzkie cechy i chcielibyśmy zapewnić im komfort, jaki jest najlepszy dla człowieka. Ale zwierzęta często myślą inaczej i bywa, że to, co dobre dla ludzi, nie musi być dobre dla nich. Dlatego dobrze jest poznać ich psychikę.

Nowa papuga nie je i nie pije?

Nawiązując do wstępu - człowiek najbezpieczniej czuje się na ziemi. Ale ptaki najbezpieczniej czują się jak najwyżej. Papuga w nowym otoczeniu będzie się czuła niepewnie. Dlatego będzie przesiadywać na najwyższej żerdzi. Bardzo ważne jest więc, aby na okres adaptacji do nowego otoczenia papuga miała pojemniki z pokarmem i wodą zawieszone w klatce na wysokości najwyższej żerdzi, by nie musiała schodzić w dół. Na początku bowiem zejście na niższą żerdź będzie dla niej ogromnym stresem i może się zdarzyć, że nawet odczucie głodu i pragnienia nie zmusi jej do zejścia w niżej.

Klatka w kącie czy na środku pokoju?

Inaczej ustawiamy klatkę, jeśli papugę dopiero przynieśliśmy do domu lub kiedy jesteśmy na etapie jej oswajania, a inaczej - kiedy jest już w pełni oswojona i przywiązana do opiekunów. W początkowym okresie przebywania ptaka w nowym otoczeniu, istotne znaczenie ma, by przynajmniej jedna ze ścian klatki znajdowała się przy ścianie pomieszczenia. A najlepiej, jeśli klatka stoi w rogu pokoju. W przypadku, gdy klatka stoi na środku pokoju, a wokół niej przemieszczają się nieznani jeszcze papudze domownicy, nowo przybyła do nas nieoswojona papuga czuje silny dyskomfort psychiczny spowodowany brakiem poczucia bezpieczeństwa.
Kiedy papuga jest już w pełni oswojona i zżyta z domownikami, a z różnych powodów nie możemy w danym czasie zajmować się nią i musi przebywać w klatce, dobrze jest jeśli można ją wraz z klatką przemieszczać w taki sposób, by nasz pupil mógł obserwować domowników. Kiedy czuje się już bezpiecznie w naszym domu, postawienie klatki na środku pokoju nie będzie mu już przeszkadzać.
Często, papuga, która jest prezentem dla dziecka, zostaje przez nie "zaanektowana" i przebywa w jego pokoju, w którym dziecko jedynie śpi i czasami odrabia lekcje. Nie ma nic gorszego dla jej psychiki niż pozostawianie jej w pustym pokoju. W takiej sytuacji dobrze mieć klatkę na kółkach (jeśli jest zbyt duża do przenoszenia), aby papuga mogła być przemieszczana tam, gdzie w danym momencie przebywa ktoś z domowników.

Na jakiej wysokości?

W przypadku papug do towarzystwa ogromną rolę odgrywa wysokość, na jakiej znajduje się klatka.  Skoro ptaki najbezpieczniej czują się jak najwyżej, to zbyt niskie usytuowanie klatki powoduje, że wszystkie papugi, zarówno te oswojone, jak i hodowlane, nie czują się w niej bezpiecznie i poddane są działaniu silnego stresu. Ale z kolei zbyt wysokie ustawienie klatki sprawia, że znajdująca się ponad głowami ludzi papuga staje się dominująca i agresywna. Takie ustawienie jest bardzo wskazane w przypadku papug hodowlanych, które chętniej przystępują do lęgów, bo czują się wtedy bezpieczniej. Dlatego nie można pogodzić tych dwóch form ptasiego hobby - albo trzymamy papugi hodowlane, albo domowych pupili. Domowy pupil nigdy nie będzie dobrym reproduktorem i odwrotnie. (Pisałem o tym w artykule
"Potrzeba kontaktu czy obserwacji") Biolodzy obserwujący zachowania papug doszli do wniosków, że papugi w stadach wykazują dominację hierarchiczną. Wyjaśniłem to w filmie "Hierarchia u papug i czy nasi pupile usiłują nas zdominować?": 


Dlatego, jeśli chcemy mieć oswojoną papugę, która nie przejawia w stosunku do nas agresji, klatka nie powinna być ustawiona zbyt wysoko. Najlepiej, jeśli jest ustawiona na takiej wysokości, aby papuga, siedząca na najwyższej żerdzi klatki, była mniej więcej na wysokości twarzy znajdującego się obok opiekuna, bo jak wyżej wspomniałem papugi najczęściej przebywają właśnie na najwyższej żerdzi. To samo dotyczy stojaków i zawieszanych pod sufitem pokoju huśtawek, lin czy innych zabawek.

Papuga sama w domu 

Pozostawiając ptaki same w mieszkaniu należałoby poznać nieco ich psychikę.
Planując zakup pierzastego przyjaciela powinniśmy brać pod uwagę te okresy, gdy pozostanie on sam. Jeśli są one częste i długie raczej powinniśmy zrezygnować z niektórych gatunków papug, np. żako czy kakadu, ponieważ zdecydowanie nie nadają się one do pozostawania długo bez towarzystwa. Odbije się to na ich kondycji psychicznej i fizycznej, a nasze stosunki z sąsiadami mogą ulec oziębieniu, gdyż tylko osoby z trwale uszkodzonym narządem słuchu będą w stanie znosić dochodzące zza ściany tęskne zawodzenia naszego pupila.
Ale, bez żartów! Każda papuga zostawiona sama w domu potrzebuje aktywnej rozrywki. Taką funkcję spełniają papuzie zabawki. Często zmieniane, możliwie różnorodne, zapewnią zajęcie się czymś w czasie, gdy opiekun jest poza domem. Oprócz kształtu stymulującego niektóre zachowania manualne, istotne znaczenie ma, aby były one różnokolorowe. W przypadku zwierząt, odbierających świat głównie za pomocą wzroku, a takimi są ptaki, kolory odgrywają ważną rolę w ich percepcji otoczenia. Podobnie jak różnokolorowe przedmioty rozwieszane nad łóżeczkami niemowląt, tak kolorowe zabawki w klatkach spełniają też ogromnie istotną rolę dla rozwoju emocjonalnego papugi. Więcej o papuzich zabawkach.
Ponadto papugi to zwierzęta bardzo żywe, prowadzące ruchliwy tryb życia. W warunkach naturalnych większość gatunków odbywa wędrówki z miejsc spoczynku i gniazdowania na żerowiska, pokonując każdego dnia dość znaczne odległości. W naturze papugi zwykle gniazdują w dużych skupiskach, co automatycznie powoduje, że najbliższe sąsiedztwo w krótkim czasie przestaje zaspokajać ich potrzeby pokarmowe. Stąd konieczność odbywania codziennych wędrówek „za chlebem”. W środowisku naturalnym latanie nie jest dla nich przyjemnością samą w sobie, ale sposobem zapewnienia niezbędnej do przeżycia ilości pożywienia. Jeśli postawimy przed naszym pupilem miskę z jedzeniem i piciem, spowodujemy, że będzie się on objadał bez podejmowania jakiegokolwiek wysiłku, a to jest złe, zarówno dla jego zdrowia fizycznego, jak i psychiki. Nie dopuśćmy więc, aby papuga siedziała godzinami nieruchomo w pustej klatce, z podstawionym pod nos pożywieniem. Jeśli taki stan potrwa dłużej, z pewnością odbije się to na zdrowiu psychicznym ptaka. Spożycie posiłku powinno wiązać się z aktywnością. Spowodujmy więc, aby nasza papuga przed zjedzeniem posiłku musiała aktywnie na niego zapracować. Ptaka trzeba zmusić do przemieszczania się po klatce i podejmowania różnorodnych działań. Jak zaznaczyłem na początku, gdy papuga znajdzie się w nowym miejscu, pojemniki z karmą trzeba zawieszać możliwie najbliżej żerdzi, na której najczęściej przesiaduje. Później jednak, gdy poczuje się swobodnie, należy zadbać, aby posiłek wymagał trochę gimnastyki i zaradności. Spowodujmy, aby nasz pupil trochę się napracował zanim zaspokoi swój głód. W sklepach zoologicznych można kupić np. specjalne, wykonane z drutu, zawieszane na łańcuszkach koszyki czy kule. Do ich środka wkładamy owoce lub warzywa, a wyjęcie posiłku nie będzie już takie proste, jak z zawieszonej miski. Orzechy powinny być podawane w specjalnych karmnikach, z których wydobycie przysmaku wymaga wykonania wielu dość skomplikowanych czynności. Tak więc, zmuście papugę do ruchu. Wymagajcie, by podejmowała decyzje, bawiła się, miała możliwość, oczywiście w akceptowalnym wymiarze, zmiany swego otoczenia. To znaczy, dobrze jeśli ptak może przesuwać zabawki, niewywracalne porcelitowe miski z karmą, liny, łańcuchy.

Przyjrzyjcie się papudze w filmie "Nasz najsmutniejszy film. Jak myślicie - dlaczego?":


Myślę, że wszyscy Państwo już rozumiecie, jak nie wolno przetrzymywać papug:



Klatki, ich wyposażenie i dieta

A jak powinny wyglądać klatki dla papug? Zobacz w filmie:


To kilka słów o kondycji fizycznej, ale przecież wiadomo, że zdrowie fizyczne sprzyja zdrowiu psychicznemu.
Dzioby i pazury rosną ptakom przez całe życie. Muszą być ścierane. Tylko aktywne osobniki sobie z tym poradzą. Musimy jednak im pomóc wkładając do klatki wciąż świeże konary i gałęzie. Ale i zamocowane na stałe żerdzie powinny spełniać pewne standardy. Jakie powinny być żerdzie dla papug, zobacz w filmie:


Utrzymanie dziobów i pazurów w odpowiednim stanie umożliwią im też odpowiednio zaprojektowane papuzie zabawki. To ich dodatkowa funkcja poza zapewnieniem rozrywki, aktywności ruchowej i rozwoju emocjonalnego.
No, a jak to jest z tym lusterkiem? Czy lusterko dla papugi to dobry pomysł - zobacz w filmie:


Dieta to co prawda nie otoczenie, ale musimy uświadomić sobie, że choćbyśmy nie wiem jak się starali, to nawet papugi trzymane w wolierach, nie wspominając o domowych ptakach do towarzystwa, będą miały zdecydowanie mniej ruchu niż w warunkach naturalnych. Ich organizmy metabolicznie przystosowane są do znacznie większej aktywności fizycznej. Jej brak, często w połączeniu ze zbyt kaloryczną karmą, prowadzi do otyłości, a stąd już tylko krok do różnego rodzaju schorzeń, będących jej następstwem. Nie zapominajmy również, że inaczej żywimy ptaka przebywającego w zewnętrznej wolierze, często w niższych temperaturach, niż domowego pupila. W obu przypadkach karma musi zawierać wszelkie niezbędne elementy, ale w przypadku tego drugiego, nie może być zbyt kaloryczna, gdyż to prosta droga do chorobliwej otyłości, mniejszej aktywności fizycznej, a następnie pogorszenia kondycji fizycznej.

Interakcja z opiekunem

W tym artykule skoncentrowałem się na przyjaznym otoczeniu. Ale istotne jest także by ptak wchodził w interakcje z opiekunami, a nawet, jeśli to możliwe, z innymi zwierzętami domowymi. Poza czasem niezbędnym do zdobywania pożywienia, wychowywania potomstwa i wypoczynku, mnóstwo uwagi papugi poświęcają na wzajemne interakcje. Są zwierzętami stadnymi, społecznymi i kontakty z partnerami stanowią integralną część ich życia. Te zachowania społeczne są nieodzowne dla ich zdrowia psychicznego. Nie izolujmy więc naszego pupila. Powinien on uczestniczyć w naszym codziennym życiu jako pełnoprawny jego uczestnik. Nie ograniczajmy w żaden sposób jego naturalnej potrzeby nawiązania więzi społecznych, a więc pozwólmy mu traktować nas jako członków jego stada, a my traktujmy jego jako członka naszej rodziny.

5 komentarzy :

  1. Bardzo dziekuje za bogate informacje oraz napisane niezwykle zrozumialym jezykiem rady.
    Z niecierpliwoscia czekam na Pana kolejne artykuly.

    Pozdrawiam cieplo:)

    P.S.Podany link "Wiecej o papuzich zabawkach" niestety nie otwiera sie.

    OdpowiedzUsuń
  2. ja tez koncze czytac Pana caly blog - baaaaardzo pomocny :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Chciałbym się dowiedzieć czy można z papugą wychodzic na spacery w zimę do lasu? Z góry dziękuje za odpowiedź.

    OdpowiedzUsuń
  4. DRODZY CZYTELNICY,
    rozpoczynając przed kilkoma laty pisanie tego bloga, nie przypuszczałem, że prezentowana tematyka spotka się z tak ciepłym przyjęciem i zyskam aż tak liczne grono czytelników. Zainteresowanie moimi tekstami przełożyło się na rosnącą lawinowo ilość zapytań i próśb o porady. Niestety, doba ma tylko 24 godziny i zaczyna mi już brakować czasu na życie i obowiązki zawodowe. Dlatego, z żalem, zmuszony jestem wstrzymać dalsze komentarze. Wybaczcie, proszę, i szukajcie odpowiedzi na nurtujące Was problemy w opublikowanych artykułach i wśród udzielonych już przeze mnie odpowiedzi. Zapraszam też wszystkich serdecznie na filmy poradnikowe na PAPUZIEJ TELEWIZJI http://youtube.com/c/papuziatelewizja

    OdpowiedzUsuń